Chuyển đến nội dung chính

Oxalis triangularis (Cỏ ba lá giả / Chua me đất lá tím)

Oxalis triangularis · Cỏ ba lá giả, Chua me đất lá tím, Cỏ ba lá tím, Cỏ ba lá, Chua me đất

Oxalidaceae

5 phút đọc

Chậu cỏ ba lá tím lá tam giác và hoa nhỏ màu hồng nhạt đặt cạnh cửa sổ

Cách chăm Oxalis triangularis (cỏ ba lá tím): ánh sáng, tưới nước, đất, phân bón, mùa ngủ nghỉ, nhân giống và cách xử lý sâu bệnh.

Thông tin chăm sóc

Ánh sáng
Sáng gián tiếp
Tưới nước
Khi lớp đất trên mặt (khoảng 2,5 cm) đã khô
Độ ẩm
Trung bình
Nhiệt độ
16–21 °C
Độ khó
Dễ
Độc tính với thú cưng
Độc
Giá thể
Đất trồng đa dụng trộn đá perlite hoặc cát cho thoát nước tốt
Thay chậu
Mỗi năm một lần, vào mùa thu khi cây bắt đầu mọc lại
Bón phân
Phân lỏng cân bằng, 4–6 tuần một lần trong mùa sinh trưởng; ngừng bón khi cây ngủ nghỉ

Oxalis triangularis, thường gọi là cỏ ba lá tím hay cỏ ba lá giả, là một cây trồng trong nhà phổ biến. Người ta thích cây vì những chiếc lá tím hình tam giác và những bông hoa nhỏ mỏng manh. Lá còn gập xuống khi trời tối và mở ra khi trời sáng, như thể chậu cây cũng biết thức ngủ theo ngày.

Đặc điểm của cây

Lá cây hình tam giác, màu xanh hoặc tím đậm gần như đen. Mỗi lá gồm ba lá chét hình trái tim xếp thành hình tam giác, trông như cánh bướm. Lá phản ứng với ánh sáng: gập xuống vào ban đêm hoặc khi thiếu sáng, và mở ra khi có ánh sáng rực rỡ, theo nhịp bình minh và hoàng hôn.

Chậu sứ trắng trồng cỏ ba lá tím nở hoa hồng nhạt trên bàn

  • Nguồn gốc: bản địa ở các vùng nhiệt đới của Brazil, thuộc họ Chua me đất (Oxalidaceae).
  • Cách phát triển: cây lâu năm, mọc từ thân rễ hoặc củ nhỏ dưới đất, phát triển thành từng cụm.
  • Kích thước: thường cao khoảng 15–30 cm và xòe rộng khoảng 30–60 cm.
  • Hoa: hoa nhỏ, hình ống, năm cánh, màu hồng nhạt đến trắng, nở từ cuối mùa xuân đến đầu mùa thu. Hoa có thể thu hút bướm.
  • Độ chịu rét: vùng 8–11 theo USDA nếu trồng ngoài trời. Đây là thang vùng chịu lạnh của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, chia theo mức nhiệt thấp nhất thường gặp vào mùa đông; vùng 8 có mức thấp nhất khoảng -12 đến -7°C. Ở vùng lạnh hơn, cây thường được trồng trong nhà.
  • Sức chịu đựng: chịu hạn trong thời gian ngắn, nhưng hạn kéo dài sẽ khiến cây ngủ nghỉ. Cây không có tính xâm lấn.

Bụi cỏ ba lá tím dày đặc lá tam giác điểm những bông hoa trắng nhỏ

Ánh sáng

Cây thích chỗ sáng nhưng không có nắng chiếu thẳng. Nắng trực tiếp gay gắt có thể làm cháy lá, còn thiếu sáng thì lá phai màu.

Tưới nước và độ ẩm

Tưới khi lớp đất trên mặt, khoảng 2,5 cm, đã khô. Cây thích đất ẩm đều nhưng không ngập úng.

Cây thích nhiệt độ mát mẻ, khoảng 16–21°C vào ban ngày và mát hơn vào ban đêm, cùng độ ẩm trung bình. Nhiệt độ trên khoảng 24°C có thể khiến cây ngủ nghỉ và rụng lá.

Đất và phân bón

  • Đất: dùng đất trồng đa dụng trộn thêm đá perlite hoặc cát để thoát nước tốt.
  • Phân bón: bón phân lỏng dạng cân bằng 4–6 tuần một lần trong mùa sinh trưởng. Ngừng bón khi cây ngủ nghỉ.
  • Thay chậu: mỗi năm một lần, vào mùa thu khi cây bắt đầu mọc lại.

Mùa ngủ nghỉ

Thỉnh thoảng cây sẽ rụng lá để ngủ nghỉ. Đây là chuyện bình thường, không phải cây đã chết. Lúc này hãy giảm tưới và ngừng bón phân cho đến khi chồi mới xuất hiện.

Nhân giống

Tách củ hoặc thân rễ khi cây bắt đầu ngủ nghỉ hoặc vừa thức dậy, vào mùa thu hoặc đầu mùa xuân. Cẩn thận tách củ và trồng từng phần vào đất thoát nước tốt.

Trồng ngoài trời

Chậu cỏ ba lá tím lớn đặt trên bàn nhỏ giữa khu vườn nhiều hoa

Ngoài trời, cây hợp để trồng viền, phủ nền hoặc trồng chậu ở sân và ban công. Cây cần bóng râm bán phần để tránh cháy lá. Đất phải thoát nước tốt, có thể trộn thêm phân hữu cơ, và phải được giữ ẩm liên tục; khi trời nóng, cần tưới thường xuyên hơn.

Ở Việt Nam, cây không phải lo sương giá. Điều cần để ý là cái nóng, vì cây thích khí hậu mát và dễ ngủ nghỉ khi trời nóng kéo dài.

  • Miền Bắc: mùa xuân và mùa thu mát là lúc cây đẹp nhất. Vào mùa hè nóng, hãy để chậu ở chỗ râm mát hoặc đưa vào nhà.
  • Miền Nam: trời nóng quanh năm, nên trồng chậu ở chỗ râm, thoáng hoặc giữ cây trong nhà là an toàn hơn.
  • Mưa: đất ngập úng dễ gây thối rễ, nên trồng chậu có lỗ thoát nước và tránh chỗ đọng nước khi mưa nhiều.

Ở xứ lạnh hơn vùng 8, người ta mang chậu vào nhà vào mùa đông hoặc trồng cây như cây hằng năm, và có thể phủ rơm hoặc mùn để bảo vệ củ khỏi sương giá.

Sâu bệnh và các vấn đề thường gặp

  • Sâu hại: rệp sáp, nhện đỏ và rệp vừng. Xử lý bằng xà phòng diệt côn trùng hoặc dầu neem. Nhờ có độc tính, cây ít bị hươu nai và thỏ phá.
  • Bệnh: thối rễ do tưới quá nhiều, và bệnh phấn trắng.

Một số dấu hiệu thường gặp:

  • Rụng lá: do cây bị căng thẳng hoặc đang vào mùa ngủ nghỉ.
  • Cháy lá: do nắng gắt.
  • Lá phai màu: do thiếu sáng.

Qua bốn mùa

  1. Mùa xuân

    • Ra lá mới
    • Ra hoa

    Lá mọc dày và hoa bắt đầu nở từ cuối xuân.

  2. Mùa hè

    • Ra hoa
    • Ngủ nghỉ

    Hoa nở tiếp, nhưng nắng nóng kéo dài có thể khiến cây rụng lá và ngủ nghỉ vài tuần.

  3. Mùa thu

    • Ra lá mới
    • Ra hoa

    Cây mọc lại sau đợt nghỉ, hoa còn nở đến đầu thu; đây là lúc hợp để thay chậu.

Câu hỏi thường gặp

Cỏ ba lá tím có độc không?

Có. Cây chứa axit oxalic, có thể gây kích ứng miệng và dạ dày nếu người, chó hoặc mèo ăn phải. Cây độc với mèo, chó và ngựa; với người, mức độ độc thấp.

Vì sao lá cỏ ba lá tím cụp lại?

Lá cây phản ứng với ánh sáng. Lá gập xuống vào ban đêm hoặc khi thiếu sáng, và mở ra khi có ánh sáng rực rỡ.

Vì sao cỏ ba lá tím rụng hết lá?

Cây thỉnh thoảng rụng lá để ngủ nghỉ, hoặc do bị căng thẳng. Khi đó hãy giảm tưới, ngừng bón phân và chờ chồi mới mọc lên.

Bao lâu thì tưới cỏ ba lá tím một lần?

Tưới khi lớp đất trên mặt, khoảng 2,5 cm, đã khô. Cây thích đất ẩm đều nhưng không ngập úng.