Chuyển đến nội dung chính

Monstera deliciosa (Cây Trầu bà Nam Mỹ / Cây Trầu bà lá xẻ)

Monstera deliciosa · trầu bà lá xẻ, trầu bà Nam Mỹ

Araceae

4 phút đọc

Chậu trầu bà lá xẻ đặt ở góc phòng sáng, lá lớn xẻ thùy rủ quanh chậu đen

Cách chăm Monstera deliciosa (trầu bà lá xẻ) trong nhà và ngoài vườn, từ ánh sáng, tưới nước, đất, phân bón đến những vấn đề thường gặp.

Thông tin chăm sóc

Ánh sáng
Sáng gián tiếp
Tưới nước
Khi lớp đất trên cùng (khoảng 2,5 cm) đã khô
Độ ẩm
Cao
Nhiệt độ
20–30 °C
Độ khó
Dễ
Độc tính với thú cưng
Độc
Giá thể
Đất trồng gốc than bùn trộn đá perlite hoặc cát, pH từ hơi chua đến trung tính
Thay chậu
Cây trồng chậu cần thay chậu thường xuyên để bộ rễ có chỗ phát triển
Bón phân
Phân hòa tan cân bằng, mỗi tháng một lần vào mùa xuân và mùa hè

Monstera deliciosa, ở Việt Nam thường gọi là trầu bà lá xẻ hay trầu bà Nam Mỹ, là cây lâu năm nhiệt đới nổi tiếng nhờ tán lá. Những chiếc lá lớn, bóng, xẻ thùy và thủng lỗ tự nhiên đã làm cây trở thành lựa chọn quen thuộc của người trồng cây, cả trong nhà lẫn ngoài vườn, khi muốn có chút không khí nhiệt đới.

Đặc điểm của cây

Cây xanh quanh năm, dáng nổi bật, được trồng chủ yếu để làm đẹp. Bạn có thể gặp cây ở dạng dây leo, cây trồng chậu trong nhà hoặc thành bụi.

  • Nguồn gốc: bản địa của các khu rừng nhiệt đới từ miền nam Mexico đến Panama.
  • Cách phát triển: cây bụi leo thường xanh, dùng rễ khí sinh để bám và leo lên thân cây.
  • Kích thước: trong tự nhiên cây có thể cao tới khoảng 21 m. Trồng trong nhà, cây thường cao 1,8–2,4 m.
  • Lá: to, bóng, hình tim; các đường xẻ và lỗ xuất hiện dần khi lá trưởng thành.
  • Trái: mất khoảng một năm mới chín hẳn. Thịt trái chín ngọt, vị pha giữa chuối, thơm và xoài.

Cây trầu bà lá xẻ lớn trong giỏ cói đứng cạnh cửa sổ đầy nắng

Trồng trong nhà, cây có thể cao gần tới trần, nên bạn cần chừa chỗ cho tán lá.

Ánh sáng

Cây ưa nắng bán phần. Mùa hè, đặt cây ở chỗ sáng; mùa đông, cây chịu được nắng trực tiếp.

Khi thiếu sáng, lá mới thường không xẻ thùy hay thủng lỗ.

Cây trầu bà lá xẻ non trong chậu trắng, nắng nhẹ hắt lên tường xanh

Tưới nước và độ ẩm

Tưới khi lớp đất trên cùng, khoảng 2,5 cm, đã khô. Nhu cầu nước của cây ở mức trung bình.

Nhiệt độ thích hợp từ 20°C đến 30°C. Cây phát triển tốt nhất khi độ ẩm từ 60% trở lên.

Đất và phân bón

  • Đất: dùng hỗn hợp đất trồng gốc than bùn, trộn thêm đá perlite hoặc cát. Độ pH từ hơi chua đến trung tính. Đất cần ẩm nhưng thoát nước tốt.
  • Phân bón: dùng phân hòa tan cân bằng, mỗi tháng một lần trong mùa xuân và mùa hè.
  • Thay chậu: cây trồng chậu cần được thay chậu thường xuyên để bộ rễ có chỗ phát triển.

Trồng ngoài trời

Cây hợp với vùng chịu lạnh 10–12 (theo thang USDA của Mỹ), nơi không có sương giá. Ngoài trời, cây cần nắng bán phần, khoảng 2–6 giờ nắng trực tiếp mỗi ngày, hoặc nắng lọt qua tán cây cao hơn.

  • Miền Nam: khí hậu ấm quanh năm hợp với cây. Bạn trồng dưới tán cây lớn hoặc cạnh thân cây để cây leo lên.
  • Miền Bắc: dưới 10°C cây ngừng lớn, còn sương giá có thể làm cây chết. Vào những đợt rét, bạn nên đưa chậu vào chỗ kín gió hoặc vào nhà.
  • Đất và khoảng cách: ngoài vườn, cây sống được trên đất thịt, đất cát, đất đá vôi hay đất sét, từ chua đến kiềm, miễn là đất ẩm nhưng thoát nước tốt. Tán cây rộng 1,8–3 m, nên trồng các cây cách nhau 1,8–3 m.
  • Mưa: mùa mưa, tránh chỗ đọng nước vì đất úng lâu sẽ làm thối rễ.

Sâu bệnh và các vấn đề thường gặp

  • Sâu hại: trồng trong nhà, cây ít bị sâu hại, nhưng có thể gặp rệp vừng, rệp sáp, rệp vảy và nhện đỏ.
  • Bệnh: thối rễ do tưới quá nhiều.

Một số dấu hiệu thường gặp:

  • Lá “đổ mồ hôi” (đọng giọt nước): đất quá ướt; tưới thưa lại.
  • Mép lá bị nâu: độ ẩm thấp.
  • Lá mới không xẻ, không thủng lỗ: thiếu ánh sáng.
  • Lá bị cháy: cây bị đưa ra chỗ nắng mà chưa quen dần.
  • Cây chậm lớn: đất bị để khô quá lâu.
  • Thân gãy: cây lớn mạnh mà không có cọc dựa.

Qua bốn mùa

  1. Mùa xuân

    • Ra lá mới

    Cây ra lá mới; bắt đầu bón phân lại mỗi tháng một lần.

  2. Mùa hè

    • Ra lá mới

    Vẫn ra lá đều; mùa mưa thì giữ chậu và đất thoát nước tốt.

  3. Mùa thu

    • Ra lá mới

    Cây vẫn lớn trong mùa thu.

  4. Mùa đông

    • Ra lá mới

    Miền Nam cây vẫn ra lá; ở miền Bắc, những đợt lạnh dưới 10°C làm cây ngừng lớn, nên tưới thưa lại.

Câu hỏi thường gặp

Trầu bà lá xẻ có độc với thú cưng không?

Có. Cây độc với người, mèo, chó và ngựa vì chứa tinh thể canxi oxalat. Nếu ăn phải sẽ thấy bỏng rát và gặp vấn đề về tiêu hóa.

Bao lâu thì tưới trầu bà lá xẻ một lần?

Tưới khi lớp đất trên cùng, khoảng 2,5 cm, đã khô.

Trái trầu bà lá xẻ ăn được không?

Chỉ ăn được khi trái đã chín hẳn, sau khoảng một năm. Trái chưa chín chứa axit oxalic, gây kích ứng và độc.